Foto: Francis Miller, 1961
Laatst heb ik voor mijn bruiloft een aantal pillendooshoedjes gepast, maar ik was lang niet zo enthousiast als de mevrouw op bovenstaande foto. Wat bleek, het kleine hoedje is toch nog vrij hoog. Nu begrijp ik waarom het 'Beatrixkapsel' gelijktijdig met de pillbox hat in de mode raakte.
Ik moest dus op zoek naar een alternatief en al gauw ging er een wereld voor me open. De cloche, de turban, de baret. Uiteindelijk ben ik gevallen voor het cocktailhoedje met netje van voile. Dit bescheiden maar oh zo charmante hoedje was een ware hit in de jaren vijftig en past daarom heel goed bij mijn typische jaren vijftig trouwjurk (binnenkort de eerste schetsen op mijn blog). Daarbij heb ik met dit hoedje een oplossing gevonden voor de stilte na het ja-woord. Wij doen namelijk niet aan ringen... Tijdens de ceremonie kan ik, traditiegetrouw, het netje voor mijn gezicht dragen. Na het ja-woord mag de bruidegom het netje optillen om mij te zoenen, hoe romantisch! Maar voor ik te hard van stapel loop, eerst moet ik nog het ideale hoedje vinden. Hieronder lees je meer over mijn zoektocht, via de jongensachtige cloche, de overweldigende turban, het olijke baretje, naar het perfecte cocktailhoedje.
De cloche
De cloche is een prachtig hoedje. Dit kleine hoofddeksel werd populair vlak na de Eerste Wereldoorlog. Met het zojuist verworven stemrecht op zak gingen vrouwen zich mannelijker kleden, de jongensachtige Chanel voorop. Chanel gooide haar korset uit, trok een broek aan en liet haar haren kort knippen, in een bob. Net als de Duitse actrice en zangeres Marlene Dietrich overigens. Bij het korte kapsel paste een bescheiden hoedje of andersom, bij het hoedje paste een boblijn, dat kan natuurlijk ook... Het hoedje werd gedragen tot vlak boven de ogen, dat maakte de blik zo lekker mysterieus. De cloche beleefde zijn hoogtijdagen in de jaren dertig, maar ook in de jaren veertig en vijftig bleef het hoedje populair.
Voor mijn trouwjurk zoek ik meer een typisch jaren vijftig verschijnsel. Jammer, want in de rijke geschiedenis van de hoed is dit mijn absolute favoriet.
De turban
Door de Tweede Wereldoorlog waren vele materialen niet meer leverbaar. Ook de hoedenindustrie had daar onder te lijden. Zelfs haarpinnen waren niet meer voorradig, waardoor vrouwen hun haren niet meer netjes op konden steken. Noodzakelijkerwijs werd de mode steeds eenvoudiger, behalve de mode voor het hoofd... Om de saaie outfits te compenseren gingen vrouwen enorme lappen stof op hun hoofd draperen. Handig ook om het slordige haar te verbergen. Zo ontstond de turban. Van een simpel stippensjaaltje tot een enorm hoge, extravagante lap stof.
Turban, 1958, zijde / Turban, Bergdorf-Goodman, 1969, zijde
De baret
Voor wie minder wilde opvallen introduceerde Dior in 1947 de baret. De baret bestond natuurlijk al lang, bijvoorbeeld in het leger, maar voor vrouwen was het een nieuw hoofddeksel. De baret heeft wel wat weg van de cloche: Klein, 'jongensachtig' en ook de baret kan tot net boven de ogen worden gedragen. Gebruikelijker is schuin op het hoofd of meer op het achterhoofd.
Baret, House of Dior, 1956, wol en veren / Baret, House of Dior, 1963, katoen en zijde
Naarmate de Tweede Wereldoorlog verder weg leek werden de hoeden steeds uitbundiger. Ditmaal niet in de hoogte, zoals bij de turban, maar in de breedte. Hoeden van stro werden uitbundig versierd met bloemen en strikken. Vanaf de jaren vijftig werd er steeds meer gebruik gemaakt van moderne materialen als plastic en synthetisch stro. Het maakte originele vormen mogelijk, sculpturen voor op het hoofd.
Hoed, 1947, Christian Dior, wol en plastic / Hoed, vroege jaren 60, Bergdorf-Goodman, zijde en stro.
Als tegenhanger van de enorme hoed werd ook het kleinst denkbare hoedje populair. Het zogenaamde cocktailhoedje. En nu zijn we waar we wezen moeten, want dit hoedje is fantastisch voor de ware fifties liefhebber. Het cocktailhoedje houdt het midden tussen de pillbox hat en de baret. Een cocktailhoedje is net zo rond als een pillendooshoed, maar zo plat als een baret en kan evenals de baret schuin op het hoofd worden gedragen. Het hoedje blijft op zijn plaats met haarpinnen, kammetje, elastiekje of diadeem. Het cocktailhoedje is er in vele materialen, maar de variatie zit met name in de versiering. Niet zelden neemt de decoratie de overhand en is het hoedje zelf niet meer zichtbaar. Veren, bloemen, strikken, bont, alles kan en mag, maar het meest populair is het voile netje, liefst met polkadotjes (stipjes). Het netje kan over de ogen worden gedragen, het hele gezicht of nonchalant over het hoedje worden gedrapeerd.
Cocktailhoed, Christian Dior, ca. 1952, fluweel en zijde / Cocktailhoed, Christian Dior, ca. 1953, raffia en zijde
Een prachtig voorbeeld van een cocktailhoedje is die van Peggy Olsen in de serie Mad Men. Het hoedje bestaat eenvoudigweg uit strikken die in een cirkel aan elkaar zijn geregen. Op de foto rechts een hoedje wat er veel op lijkt, maar dan met hoofddeksel. Het hoedje voor mijn bruiloft zal het midden houden tussen deze twee. Het wordt naar alle waarschijnlijkheid marineblauw met strik(ken) en voile met polkadots. Waarschijnlijk maak ik het zelf, want anders dan bij de pillbox hat is hier meer sprake van een versiering voor in het haar dan een echt hoofddeksel, dus dat durf ik nog wel aan.
Peggy Olsen in de televisieserie Mad Men
Cocktailhoedje, Bergdorf-Goodman, 1945
In de late jaren vijftig was de hoed op zijn retour. Modieuze kapsels werden steeds belangrijker en daarbij was een hoed simpelweg onhandig in de auto.. Toch wist Jackie Kennedy in de jaren zestig een hoedje nog razend populair te maken, de eerder veelbesproken en geprezen pillbox hat. Ik zal hem dus niet gaan dragen op mijn bruiloft, maar ik kan het niet laten toch nog een paar mooie voorbeelden te tonen:
Pillbox, House of Balenciaga, 1964, katoen / Pillbox, Mrs. Sally Victor, late jaren vijftig, zijde
Aldus een korte geschiedenis van het hoofddeksel vanaf de jaren dertig tot en met zestig. Voor mij gaat het dus een cocktailhoedje worden. Binnenkort komen de eerste schetsen van mijn jurk en het hoedje op mijn blog. Een tipje van de sluier: Marine-look met veel wit, strikken en marineblauwe accenten. Voor mij is ter inspiratie de marinepet uit de jaren vijftig dus misschien nog veel belangrijker dan de geschiedenis van het cocktailhoedje. Hmmm, misschien wordt dat hem wel! Blijf op de hoogte!
Matrozenhoed, Norman Norell, ca. 1960, zijde
Een matroos neemt tijdens zijn verlof zijn liefje mee het water op in Central Park, New York
Peter Stachpole, 1943.
