Sixties mod

Twiggy en haar look- alikes in 'mod'

In januari kreeg ik een reactie op mijn blog van Maria, zij vroeg of ik ook een trouwjurk in 'mod-stijl' kon ontwerpen. Mod is een populaire Britse muziek- en kledingstijl in de jaren zestig. Ik sprong een gat in de lucht, want de afgelopen tijd heb ik meer en meer de behoefte om naast de jaren vijftig mij ook in andere perioden uit de modegeschiedenis te verdiepen. In de toekomst wil ik een webshop openen met zelf ontworpen retromode van de jaren twintig tot en met de jaren zeventig. De vraag van Maria was voor mij bij uitstek de kans om mij te verdiepen in sixties mod.

Mod is een afkorting van 'modernist'. Het modernisme is een lastige term, duidelijker is dat de beweging mod zich in het begin, eind jaren vijftig, identificeerde met de moderne jazz. Dat was alleen in het beginstadium, naarmate mod populairder werd stond de kledingstijl meer en meer op zichzelf zonder al te veel inhoudelijke motivatie. Mod-jurkjes herken je aan de vrolijke dessins, de eenvoudige snit, maar bovenal aan de lengte van de rok: mod is mini.

Mod is ook van de straat. In het verleden werd de mode altijd gedicteerd door de haute couture huizen. Door de opkomst van de veel goedkopere confectie werd mode toegankelijk voor iedereen en bedacht door iedereen, met name de jongeren. Vanaf de jaren zestig volgen kledingstijlen elkaar veel sneller op dan voorheen en ontstaan er trends, vaak ook verschillende naast elkaar. Door de confectie-industrie viel de haute couture van haar voetstuk en verloor Parijs haar kroon als modekoningin.

Marilyn Monroe in zakjurk van Dior, 1957

Toch zijn de eerste tekenen van de nieuwe mod-mode te vinden in de haute couture. Niemand minder dan topcouturier Christian Dior introduceerde voor het eerst het zogenaamde 'zakjurkje' waarin de eenvoudige vorm van het mod-jurkje te herkennen is.

Aan het eind van de succesvolle carriere van Dior, na achtereenvolgens de X-lijn, de A-lijn en de I-lijn te hebben ontworpen, neemt Dior afscheid met een lijn zonder lijnen zou je kunnen zeggen, een jurkje als een zak. Op het eerste gezicht lijkt het zakjurkje 1 van de eenvoudigste ontwerpen van Dior, maar niets is minder waar. Het jurkje heeft een verborgen zeer bijzondere snit, namelijk een ronde rug en een iets krapper ingezette zoom aan de rok. Met deze snit vormt de zak in beweging zich naar de lijnen van het lichaam, bij stilstand valt het jurkje rondom het lijf. Dit doordachte jurkje was voor Dior een aanklacht tegen de confectie, ook eenvoudige kleding vereist een goed technisch oog zo bewijst Dior.

Na Dior zijn dood was het helaas juist de confectie die met de basisprincipes van het zakjurkje aan de haal ging. Er was zo weinig stof nodig voor dit model dat het zich uitstekend leende voor de geldlustige mode-industrie, de ingewikkelde snit werd natuurlijk snel overboord gegooid. Het zo ontstane vormeloze jurkje paste zeer goed bij de behoefte van de jongeren in de jaren zestig, namelijk de behoefte te schoppen tegen het keurslijf van de jaren vijftig. De petticoats en de strakke tailles, het was gedaan met de perfectie en het opzitten. Mod introduceerde een kledingstijl die jong was, vrolijk, speels en bovenal mini, als commentaar op de seksloze fifties

Er is wat onduidelijkheid over wie die de minirok introduceerde in de modewereld, maar zeker is dat de Engelse Mary Quant de gewaagde roklengte populair wist te maken. Quant opende in 1955 haar winkel Bazaar in Chelsea, Engeland. Vanuit Engeland en met name de hoofdstad Londen verspreidde mod zich als een lopend vuur over de wereld, met de Londense Carnaby Street als het mekka van de mod. Parijs moest haar kroon afstaan aan Londen.

Terug naar de vraag van Maria, is het ook mogelijk een trouwjurk te maken in mod-stijl? Mod was dus speels, vrolijk, maar ook zeer kleurrijk. Het leek mij dat als ik een modjurkje herkenbaar wilde maken als trouwjurk ik toch zeker in het wit moest ontwerpen. Het maakte mij ook nieuwsgierig naar welke modfans Maria waren voorgegaan in het huwelijk. Ik vond een paar hele leuke voorbeelden waaronder Beatle John Lennon en zijn vrouw Yoko Ono. Mod-jurkjes werden vaak gedragen met hoge laarzen, maar Yoko wiste er een hele leuke draai aan te geven met haar tennisgympen en witte kniekousen.

John Lennon en Yoko Ono getrouwd in 1969

Audrey Hepburn trouwde in 1969 in een buiten gewoon schattig roze, wollen mini-jurkje met kapje. De hele outfit past fantastisch in het space age tijdperk, een andere benaming voor de jaren zestig sinds de lancering van het ruimteschip Sputnik in 1957. Het kapje of de capuchon was in de sixties een speelse vervanger van de sluier.

Audrey Hepburn getrouwd in 1969

Actrice Sharon Tate trouwt in 1968 in een ontwerp van Mary Quant met de regisseur Roman Polanski. Het simpele jurkje is gemaakt in Moire, een zijde met een boomschorsmotief, eenvoudig en toch rijk om te zien.

Sharon Tate en Roman Polanski getrouwd in 1968

Voor Maria werd het al steeds duidelijker voor me. Maria heeft lange, slanke benen dus mini en lange laarzen zouden haar heel goed staan. Een beetje space-age a la Audrey Hepburn was passender dan het hele meisjesachtige van Mary Quant. De capuchon heb ik al eerder gebruikt als alternatief voor de sluier en ook nu leek me dat mooi bij het modjurkje. Ik heb gebruik gemaakt van een zeer stevige zijde geweven met goudbruine florale motieven, een hint naar de jaren zeventig. Om zonder figuurnaden toch vorm in het jurkje aan te brengen heb ik in de zij cirkelvormige delen verwerkt, geaccentueerd met gouden rolbiesjes. Het kant in de capuchon is vrij grof net als het motief in de jurk. Vier juni is Maria getrouwd, we waren beide heel gelukkig met het resultaat!

Bruid Maria, foto: Erik Daems

Bruid Maria, foto: Erik Daems

Zoals gezegd wil ik in de toekomst een webwinkel openen met betaalbare retromode vanaf de jaren twintig tot en met de jaren zeventig. Met mijzelf als proefkonijn ben ik al een beetje begonnen met ontwerpen, te beginnen bij sixties mod. Van een rood-oranje katoen met gebroken witte polkadots heb ik een eenvoudig mini zakjurkje gemaakt (de snit van Dior wil ik mij ook nog eigen maken, maar dat is een uitdaging voor later). In de zij twee halve cirkels waar ook een polkadotmotief in is verwerkt. Een vrolijk, jong, speels jurkje, dat waar mod voor mij voor staat. Het zit overigens ook heerlijk! Heel anders dan het strakke keurslijf uit de jaren vijftig. Zit dus ook stiekem te denken aan een nieuwe naam voor de webshop, iemand ideeen?

Leonieke in een Keurslijf